Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Brzozowie

Definicja choroby zawodowej

Za chorobę zawodową, zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy, uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Wykaz chorób zawodowych

  • stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 2013 r. poz 1367)
     

  • Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika

  • zgodnie z art. 235 Kodeksu pracy, może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

 Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może dokonać:

  • pracodawca,

  • lekarz podmiotu właściwego do rozpoznania choroby zawodowej,

  • pracownik lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę, przy czym pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną; były pracownik zgłasza podejrzenie choroby zawodowej bezpośrednio do poniżej wymienionych organów.

Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się:

  • właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu,

  • właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy;

ich właściwość ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika, lub według krajowej siedziby pracodawcy, w przypadku gdy dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego jest gromadzona w tej siedzibie.

Wszczęcie postępowania

  • właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie do uprawnionej jednostki orzeczniczej, celem wydania orzeczenia w sprawie choroby zawodowej.

Jednostki orzecznicze I stopnia

  • poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy,

  • kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych),

  • poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych,

  • podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja – w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych (ostre objawy choroby).

Właściwość jednostki orzeczniczej I stopnia ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika, a w przypadku gdy pracownik zamieszkuje w innym województwie niż była wykonywana praca w narażeniu zawodowym, właściwość jednostki orzeczniczej I stopnia ustala się według aktualnego miejsca zamieszkania pracownika.

Lekarz orzecznik na podstawie dokumentacji medycznej oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Pracownik który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego I instancji o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia.

Jednostki orzecznicze II stopnia

Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy, m.in.:

Ocena narażenia zawodowego

Ocenę narażenia zawodowego dokonuje:

  • lekarz sprawujący opiekę profilaktyczną – na etapie podejrzenia choroby

  • lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej – w toku wydawania orzeczenia lekarskiego

  • właściwy Państwowy Inspektor Sanitarny – w toku wydawania decyzji administracyjnej

Jeżeli lekarz orzecznik stwierdzi, że jego  dokumentacja jest niepełna, może zwrócić się o  jej uzupełnienie do:

  • pracodawcy – w zakresie obejmującym sposób i organizację pracy, poziomu narażenia, pracy w  godzinach nadliczbowych, stosowanych  środków ochronnych, przekazania próbek  stosowanych produktów ( w celach  diagnostycznych)

  • lekarza profilaktyka – o uzupełnienie oceny narażenia zawodowego lub udostępnienie  dokumentacji lekarskiej z badań profilaktycznych

  • lekarza prowadzącego leczenie – o udostępnienie dokumentacji medycznej związanej z chorobą zawodową

  • właściwego Państwowego Inspektora Sanitarnego – w zakresie oceny narażenia zawodowego, dokumentacji archiwalnej

  • pracownika – o uzupełnienie wywiadu  zawodowego

Stwierdzenie choroby zawodowej, brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej

  • właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Tryb odwoławczy

  • od decyzji właściwego państwowego inspektora sanitarnego wydanej w I instancji odwołać się może zarówno pracownik jak i pracodawca w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji – do właściwego państwowego inspektora sanitarnego II instancji (państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego/Głównego Inspektora Sanitarnego),

  • decyzja wydana przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego w II instancji jest ostateczna i przysługuje na nią skarga do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji stronie,

  • od wyroku właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni.

Centralny Rejestr Chorób Zawodowych

Szczegółowe dane dotyczące stwierdzonych chorób zawodowych opracowywane są przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w ramach Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych. Celem Rejestru jest zbieranie i przetwarzanie danych dotyczących stwierdzonych chorób zawodowych i opracowywanie analiz kształtowania się zapadalności na te choroby. Rejestr jest tworzony na podstawie kart stwierdzenia chorób zawodowych przesyłanych przez państwowych wojewódzkich inspektorów sanitarnych, po uprawomocnieniu się decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Obowiązki pracodawcy

  • informować pracowników o ryzyku zawodowym,  które wiąże się z wykonywaną pracą oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami,

  • w razie stwierdzenia u pracownika objawów  wskazujących na powstawanie choroby  zawodowej przenieść go do innej pracy nienarażającej go na działanie czynnika, który  wywołał te objawy,

  • w przypadku rozpoznania u pracownika choroby zawodowej, pracodawca jest  obowiązany ustalić przyczyny powstania  choroby zawodowej oraz charakter i rozmiar  zagrożenia tą chorobą, działając w  porozumieniu z właściwym państwowym  inspektorem sanitarnym,

  • przystąpić niezwłocznie do usunięcia czynników  powodujących powstanie choroby zawodowej i zastosować inne niezbędne środki  zapobiegawcze,

  • zapewnić realizację zaleceń lekarskich,

  • prowadzić rejestr obejmujący przypadki stwierdzonych chorób zawodowych i podejrzeń o takie choroby,

  • obowiązkiem pracodawcy jest kierowanie pracowników na wstępne, okresowe, kontrolne badania profilaktyczne oraz rzetelne  wypełnienie zagrożeń występujących na  stanowisku pracy w skierowaniu na te badania,

  • współpracować ze służbą medycyny pracy,

  • powinnością pracodawcy jest także przesłanie zawiadomienia o skutkach choroby zawodowej do instytutu medycyny pracy oraz do właściwego państwowego inspektora sanitarnego.